Chuyên đề: Câu tay cá trắng ở châu Âu (I-1)

[root]

Chuyên đề: Câu tay cá Trắng ở châu Âu
(Phần I/1: Tổng quát về kỹ thuật câu cá Trắng - Poisson Blanc)

Tác giả: Tortue Rùa (Thái Nguyên)
(Ảnh trong bài chỉ mang tính minh họa)

LỜI TÁC GIẢ:Các bạn ạ, lần đầu tiên trong đời tôi thử viết tý « văn chương » bằng tiếng mẹ đẻ, và viết vào một thời điểm chẳng có gì để làm, vừa viết vừa đọc, đọc tài liệu để đừng … viết láo và đọc 4so9 để tìm cảm hứng. Chắc là sẽ có bạn bảo rằng « Lão này sướng thật ». Nhưng mà sướng thật đấy, hè mà ! Làm việc một năm tròn được nghỉ phép 5 tuần hưởng đủ lương, nếu chẳng đi chơi đâu, quả là dài thật !

Tôi đọc gần như gần hết các bài đã đăng trong 4so9.com từ mấy tháng nay của nhiều tác giả, phải nhìn nhận rằng anh em quê nhà viết văn hấp dẩn và rất dí dỏm: « Ông Địa », « Ngàn dặm đường đất Việt », « Săn cọp đầm Tôm », « Nhật ký kiếm cá 40 năm đời tôi», « Chuyến câu kinh hoàng » … cùng nhiều bài viết khác trong bồi hồi chạnh nhớ quê hương …

Nói dông dài mãi, tôi xin vào đề là tôi rất thích câu cá Trắng (poisson blanc), và câu cần tay với phao không dùng máy … dù rằng hiện nay « nghệ thuật » câu cá Trắng tại châu Âu đã tiến một bước thật dài và chỉ trong vòng có 20 năm trở lại. trước khi vào bài, tôi cũng xin cảm ơn các tác giả các ấn phẩm, và ký giả cuả các tạp chí câu kéo mà tôi đã tham khảo để có thể ghi lại một cách thật chính xác những kinh nghiệm, kỹ thuật, tư vấn cá nhân … như các tạp chí:

• Tạp chí: La Pêche et les Poissons, Le Pêcheur de France, Déclic pêche, Carpe média, Carpe magazine …
• Ấn bản kỹ thuật của nhà sản xuất thiết bị câu Water Queen và Browning.
• Quyển « Technique de la ligne moderne » của J. Michel,
• Quyển « Précision », « Poudres secrètes » và « Pêchons moderne » của Michel Pollet
• Quyển « Bien Pêcher » của Marcel Bourgeois
• Quyển « Toutes les pêches en eau douces » của các tác giả M. An toine, G. Cortay, P. Guillotte, P. Maitre, J.P Doron và « le Guide Juridique du pêcheur à la ligne en eau douce » của Conseil supérieur de la pêche (Viện Tư Vấn Tối Cao Ngư Nghiệp thuộc nhà nước Pháp)

... cùng một số tư liệu khác mà tôi đã tham khảo qua Internet (http://www.sensas.fr) của đai gia chuyên sản xuất mồi bả và thiết bị câu đứng đầu Âu châu Sensas và cũng là nhà bảo trợ nổi tiếng cho các tổ chức câu thi cấp miền, vùng, quốc gia và quốc tế …

Trong phần này, tôi xin được mạn phép sẽ dùng các đơn vị đo lường đang áp dụng ở châu Âu và Việt Nam, tức dùng mét (mètre) và kí-lô-gam (kilogramme) cho dể hiểu, cũng như sẽ có một số từ không tìm thấy trong tiếng Việt để diển tả, xin để y nguyên bản.

Bài I: TỔNG QUÁT VỀ CÁC KỸ THUẬT CÂU CÁ TRẮNG (poisson blanc)

Nhìn những chiếc phao nhỏ nhắn, xinh xinh nhiều màu sắc trong cửa hàng bán thiết bị câu và khi xem chúng trênmạng, cũng như khi hồi tưởng lại cái « công nghệ tự sướng » để nhớ cái lúc đang chăm chú nhìn chiếc phao đang nhấp nhô trên mặt nước, đột nhiên đứng lại, rồi nhè nhẹ tụt xuống, lại trồi lên, và rồi … vụt mất hút đi duới mặt nước xanh rì. Giật tréo một phát, và rồi cảm thấy… « sướng ơi là sướng », sức nặng của con cá nó vùng vẫy bên dưới, những cú quẩy đầu tháo lưỡi truyền đến tận bàn tay đang nắm chiếc cần. Sợi dây cước mỏng dính căng thẳng chạy sang phải rồi sang trái, đọt cần câu cong vút và « làm việc » ở mức tối đa cái tác dụng mà ngưới ta đả tạo và « giao » cho nó - nhả thêm dây và rút bớt dây một cách tự động và thật là tài tình.

Cái « sướng » chấm dứt khi con cá đã chịu thua trườn trên mặt nước để cho ngư ông thò vợt mà xúc vào, hay cũng có khi nó hết « sướng » một cách ngang xương và tạo cảm giác mạnh ở cái… mồm lảo ngư ông khi đang chiến đấu bổng nhiên cảm thấy nhẹ re ở đầu cần, sợi cước chùn lại và trở về vị trí của nó, cả cái đọt cần câu cũng thế ! « Sao vậy ?... m. xẩy mất rồi ! ». Thế đấy, đã đi câu thì phải « chấp nhận thương đau », có nạc có mỡ mới ngon và mới vui chứ, phải không các bạn ?

1. SINH THÁI CỦA MỘT VÀI LOẠI CÁ NƯỚC NGỌT Ở PHÁP

** ABLETTE ** là tên gọi thường dùng trong dân gian, nhưng ngoài ra nó còn có một cáitên khoa học khác là Alburnus Alburnus Linné 1756, thuộc họ Cyprinidé. Ở tuổi trưởng thành con cá này có chiều dài từ 10 đến 15cm, và trong trường hợp đặc biệt nó có thể đạt đến 20cm. Trọng lượng trung bình của nó từ 10 đến 25gr, có khi đạt đến 65gr hay hơn thế nữa.

Hình dáng nó thon dài, mắt to, miệng hơi hếch lên về phía trên, hàm dưới trề hơn hàm trên. Lưng có màu xám xanh, bụng trắng bạc và óng ánh như sắc màu kim loại nửa vàng nửa xanh. loại cá này theo các chuyên gia câu kéo thì nó là loại cá chỉ ăn trên mặt nước, vì cái miệng của nó được cấu tạo để hớp mồi phía trên.

Từ tháng Năm đến tháng Bảy, khi nhiệt độ trong nước đạt đến hơn 15^oC, các con cá đực hiện trên lưng và bụng những chấm trắng. Và các con cái thì tùy theo trọng lượng, đẻ trên các lá rong hoặc đá ngầm từ 500 đến 2.000 trứng có đường kính từ 1 đến 1.5 milimét. Tuổi thọ trung bình của con cá Ablette từ 6 đến 7 năm.

Thịt loài cá này chiên xù ăn rất ngon, theo khẩu vị của người phương Tây.

Sinh hoạt: Ablette sống ở sông ngòi, kênh rạch, ao hồ. Chúng hiện diện ở mọi tầng nước; ở đáy nước, ở giữa nước, ngay cả sát mặt nước. Chúng thích những nơi có nước chảy nhất là đàng sau các đập thủy điện, đằng sau những nơi nước bị chận để làm chạy cánh quạt của những nhà máy xay lúa mì, dọc theo các con đê … Những ngày nắng đẹp, con Ablette thường hớp mồi trên mặt nước, dân câu rất dễ nhận diện ra chúng. Mùa đông chúng trú lạnh ở những bến cảng, những vùng nước yên, dưới những rễ cây cổ thụ mọc lấn vào lòng nước … Ablette cũng là loại cá được xem là loài ăn tạp (omnivore)

** BRÈME ** là tên thường gọi của con cá Brama Brama Linné 1758, loài đẻ trứng thuộc họ nhà Cyprinidé. Cá Brème có chiều dài trung bình từ 20 đến 30cm, có khi đạt đến 60cm hay hơn, trọng lượng từ 3 đến 4kg Nó có thể bơi được gần 40 mét trong 1 phút.

Hình thể con cá Brème tuy dẹp nhưng to bề ngang, lưng gù cao, đầu nhỏ, miệng nhỏ, hàm trên dài hơn hàm dưới, thân có nhiều nhớt, vây bụng dài và rộng. Con cá Brème thuộc vào loại cá chỉ tìm mồi ở đáy nước. Phần lưng cá Brème có màu xanh lá cây xám, hoặc xanh dương thẩm, hay nâu xậm. Thân mang màu xám nhạt, có tia óng ánh vàng hay xanh. Bụng màu xám bạc, vây màu xám xanh.

Khi nhiệt độ trong nước đạt đến 12^oC, trong khoảng từ tháng Năm đến tháng Sáu thì cá Brème tụ họp lại thành đàn để làm cái nhiệm vụ truyền giống rất sinh động, gần như là nửa trong nửa ngoài mặt nước. Trứng cá Brème đẻ dính vào thân các cây rong rêu sống trong nước. Tùy theo trong lượng, một con cá Brème cái có thể đẻ được từ 30.000 đến 40.000 trứng tính cho mỗi kí lô sức nặng của nó. Trong thời kỳ kết cấu, con Brème đực mang trên đầu, trên thân, vây và bụng … những điểm trắng. Sau khi thụ tinh, trứng cá Brème nở ra cá con trong thời gian ít nhất 10 ngày.

Cá Brème thích ở những vùng nước yên, nhưng có khi trong thời gian hạn hán nó cũng đến ở những vùng nước chảy như ở vùng hạ lưu sau các đập thủy điện, đằng sau các hệ thống xà và bơm nước nơi tàu thuyền qua lại, dưới chân cầu … Ở hồ ao, chúng thích trú sau các bụi lục bình, dưới những tảng bèo rộng lá. Cá Brème cũng được liệt vào loại cá ăn tạp (omnivore).

** GARDON **tên gọi khoa học là Gardon Rutilus Linné 1758, thuộc họCyprinidé loài đẻ trứng. Cá Gardon ở tuổi trưởng thành thường có chiều dài từ 15 đến 30cm, ít khi dài quá 35cm. Trong trường hợp đặc biệt con cá Gardon có thể cân nặng hơn được 1kg !

Cá Gardon có hình dáng thon dài, nhưng bề ngang không hẹp lắm. Miệng cá hình tam giác và hơi xiên. Hình thể phần thân cá có thể hơi thay đổi tùy theo môi trường sinh sống; mình dài nếu cá sống ở vùng có nước chảy và hơi bầu dục một chút nếu cá chỉ sống ở hồ ao.

Cá có màu sắc khá đa dạng, lưng có khi mang màu xanh lá cây thẫm, xanh dương thẫm, xám thẫm, thân mang màu xám nhạt đượm ánh vàng hay xanh lục, vây bụng có màu đỏ hay đỏ cam, tròng mắt có màu đỏ. Cá Gardon thường xuyên tìm mồi ở lưng chừng nước.

Vào muà xuân, khi nhiệt kế chỉ từ 15^oC hơn, cá Gardon đực trổ đầy những điểm trắng trên thân, đầu và bụng. Con cái đẻ trứng dính trên những thân rong rêu trong nước dựa bờ không sâu lắm. Tùy theo trọng lượng, một con Gardon cái có thể đẻ từ 20.000 đến 100.000 trứng ! Tuổi thọ cá Gardon thường ở mức 9 năm, có khi kéo dài hơn 11 năm ...

Thịt cá Gardon có thể khá ngon hay không ngon lắm tùy môi trường sinh sống của nó, mặc dù có người chê rằng nó có lắm xương !

Ở sông ngòi, kênh rạch, cần thủ có thể câu cá Gardon ở bất cứ nơi nào, nhưng phải chọn những vùng nước tĩnh. Người có kinh nghiệm nói rằng chúng thường hay trú ở tàng các bụi rong rêu, lục bình, nơi mà đáy sông sạch và có cát, sạn hay đá nhỏ. Hoặc nơi giao lưu giữa nhiều nhánh sông hay kênh rạch, dọc theo bờ đê, chung quanh các chân cầu …

Giữa dòng nước chảy xiết, cá Gardon rạp mình dưới đáy (vùng nước tương đối có lưu lượng nước chảy yếu nhất). Ngược lại ở những vùng nước yên, cá Gardon rời khỏi đáy, và thoả mái tìm mồi ở lưng chừng nước.

Ở ao hồ, và trong muà hè thời tiết nóng cá Gardon thường tụ lại ở những nơi có nguồn nước ra vào. Cũng vào mùa hè, nơi kênh rạch, cá Gardon thường ở những nơi mà nguồn nước thường bị gây sóng mạnh bởi cánh quạt của những chiếc tàu kéo xà lan chở hàng qua lại. Vào mùa đông, cá Gardon thường tìm những nơi có vùng nưóc được nắng hun ấm hay những nơi mà nước bị làm ấm thường xuyên bởi những nguồn nước nóng từ những hảng xưởng hay nhà máy chảy vào.

Cá Gardon được xếp loại cá ăn tạp (omnivore) chứ không phải là loại cá chỉ ăn rong rêu để sống (herbivore).

** TANCHE ** tên khoa học của loài cá này đưọc gọi là Tinca Tinca Linné 1758. Thuộc họ Cyprinidé. Cá Tanche ở tuổi trưởng thành có chiều dài trung bình từ 25 đến 40cm, trong trường hợp đặc biệt nó có thể đạt đến 65cm. Trọng lượng có khi cân được đến 4kg. Tốc độ bơi đạt được 50cm/giây.

Cá Tanche có hình dáng tương đối ngắn, dầy và chắc nịch. Xuyên qua lớp nhớt khá dầy người ta có thể thấy được nó có rất nhiều vẩy nhỏ. Đầu khá to, hai mép khá dầy điểm thêm mỗi bên một … sợi râu, miệng cá Tanche có hình dáng xiên và chẻ rộng. Cá Tanche là loại cá chỉ chuyên sục xạo tìm mồi dưới đáy.

Màu sắc cá Tanche khá đa dạng, từ màu xanh sáng chuyễn sang màu vàng lục gần như đen. Hoặc có khi từ màu xanh lá cây pha trộn màu xanh dương phần lưng, chuyển sang màu vàng xậm phần dưới bụng. Và những phần tử sống trong đầm lầy thường có màu sắc tối hơn là đồng loại sống trong những cùng nước sạch.

Từ tháng Năm đến tháng Bảy, khi mà nhiệt độ trong nước đạt đến 18^oC, cá Tanche tụ họp thành đàn ở những vùng nước gần bờ để cấu hợp sinh phối rất là sinh động. Trứng cá đo được khoảng 1 milimét dính vào những lá rong rêu hay khe đá. Tùy theo trọng lượng, cứ mỗi 500 gam cân lượng, con Tanche cái có thể đẻ từ 150.000 đến 175.000 trứng !

Tuổi thọ của cá Tanche trung bình là 13 năm, có khi cao hơn.

Vùng sông ngòi, cần thủ có thể tìm thấy cá Tanche để câu ở những vùng nước tĩnh, đáy sông phủ cát hay ngay cả phủ bùn ! Nơi ấy sẽ phải có nhiều rong rêu, lục bình, bèo … vào khi tiết trời nóng nực, người ta sẽ phải tìm nó ở những nơi nước chảy chậm, hoặc ở những nơi nước xoáy. Ở hồ ao và kênh rạch, chúng thường trú ẩn bên dưới những tàn cây sống trong nước, hay dưới những bụi lục bình, ở những nơi có phủ bèo đậm đặc.

Vào muà đông, cá Tanche gần như hoàn toàn ngưng mọi hoạt động, chúng vùi thân dưới bùn, ẩn trong những bụi cây mọc trong nước … để ngủ một giấc thật dài chờ đợi xuân sang.

*
***

Từ tìm hiểu tính sinh thái cuả các loài cá mà ta muốn câu, Tôi xin được nói thêm như sau :

• Trong các buổi thi câu ở Pháp, hầu như tất cả các cần thủ đều nhắm vào con cá Gardon để câu « làm vốn », vì loài cá này gần như nơi nào cũng có, không nhiều thì ít và chúng ăn mồi cả dưới đáy lẩn ở lưng chừng nước và có khi chúng lên ăn mồi gần mặt nước như loại cá Ablette vậy (cá Gardon nhỏ). Thêm nữa cách bả mồi chúng tương đối cũng không khó.

• Ngược lại cũng có một vài cần thủ nhắm vào cá Brème, tuy « dân số » ít hơn cá Gardon nhưng chúng lại nặng cân (một con Brème cân nặng bằng 5 có khi đến 10 con Gardon), như thế dể đoạt giải vì số điểm tính theo cân lượng !

Sẵn dịp nói luôn. Nhưng mọi việc không phải lúc nào cũng dể ! Loại cá Brème này chỉ ăn mồi dưới đáy, tất nhiên mồi bả phải dùng là loại mồi bả chìm nhanhvà lâu rã để chờ cho bọn chúng đến, vì nếu vừa chìm vừa rã thì không còn lý do nhắm vào con cá Brème nữa mà trở thành mồi bả để câu con Gardon !

Nếu thế các cao thủ câu thi tranh giải phải làm cách nào ? Đáp : họ phải trộn vào thính bã mồi thêm phụ liệu bột đất sét đỏ hay bột đất sét trắng để cục mồi bả nặng hơn và lâu rả hơn. Giản dị chỉ có thế.

Đến đây chắc có lẽ bạn đọc sẽ tự hỏi thế thì có cái « sự cố » gì trong ấy đâu ? Xin thưa : dưới đáy hồ hay đáy sông khó mà biết được nó sẽ như thế nào nếu không câu quen ở đó (Phụ chú : vì ít khi nào ta rớt nhằm nơi sẽ tổ chức tranh giải nó nằm ở ngay cái hồ cạnh nhà mình, và không phải năm nào BTC cũng chọn chỉ 1 nơi để tổ chức tranh gỉải !), nó phủ cát, bùn hay là đầy cả rong rêu ? Trừ phi đáy hồ phủ đá sỏi hay cát thì đó là điều may mắn, còn nếu như bạn bắt trúng thăm ngồi nhằm chỗ đáy hồ phủ đến 20cm bùn non hay 50cm rong rêu dầy đặc thì cục mồi bả của bạn nó sẽ lún mất hút vào trong bùn hay trong đám rong, và sẽ nằm yên ở đấy, coi như bạn câu chẳng có bả mồi chi hết. Khi bả mồi ở vùng nước đầy bùn hay lắm rêu này thì ta chỉ cứ thấy mặt nước nó cứ sủi bọt, nhưng không phải là cá nó đang sục mồi nhả bọt đâu, mà đó là chất thán khí trong bùn « bị động » do bởi những cục mồi bã của bạn mà nó « xì hơi » lên đấy !

(Bấm vào đây để xem tiếp Phần I/Bài 2: Luật câu ở Pháp & kỹ thuật câu)

[bickloi111]

Mấy con cá kia mà nấu riêu thì ngon lắm
keke

[Alone_Way]

Cảm ơn thông tin rất hữu ích và thiết thực

[thichxemphim]

Thanks pác nha, chưa có cơ hội câu cá này nhưng cứ đọc để biết đã!

[chanhoacompany]

con cá khủng quá , ở VN chắc kjo có

[Doccocaubai]

Cam on bác nhieu lam

Nhung em cung cho biet rang.. may loai cá kia ben em khong ai an het.. Cá Ablette, Gardon, Brème va tanche (giong chép) 3 loai kia nguoi tay phuong chi cho mèo an.. Nhung loai cá nay tanh hoi.. và suong chu Y nhieu lam. An de bi hóc cô lam. Nen khong ai an het. Bác thich cau nhung loai nay, bác sang sweden em can mot ngay cau thoi. Em bao dam, bác lai oto mang ve Paris an 1nam ) Tanche thi un khói ngon lám.