Bút ký: CHUYỆN KIẾM CÁ CỦA ĐỜI TÔI (I+II) | Câu lạc bộ câu cá 4so9

Bút ký: CHUYỆN KIẾM CÁ CỦA ĐỜI TÔI (I+II)

Thảo luận trong 'Kỹ thuật câu' bắt đầu bởi root, 14/5/10.

  1. root

    root Administrator

    <html><head><meta name="GENERATOR" content="Microsoft FrontPage 6.0"><meta name="ProgId" content="FrontPage.Editor.Document"><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"><title>New Page 1</title></head><body><p align="center"><b><font face="Verdana" size="5" color="#008000">HỒI KÝ: CHUYỆN KIẾM CÁ CỦA ĐỜI TÔI</font></b></p><p align="right"><font color="#000080" face="Verdana"><b>Bút ký &amp; minh họa: </b><a href="mailto:buihlc@hn.vnn.vn">Bùi Hũu Cư</a></font><br><font face="Verdana" size="1">(hình ảnh trong bài chỉ có tính minh họa)</font></p><p align="justify"><font face="Verdana" color="#000080"><b>Lời giới thiệu: </b>Anh Bùi Hữu Cư hiện là <i><b>Chủ tịch Câu lạc bộ SFC</b></i> (Sport Fishing Club) tại Hà Nội, đồng thới là Giám đốc công ty máy tính Hạ Long. Dù biết rằng cả hai công việc này chắc chắn chiếm hết thời gian của anh, chúng tôi vẫn mong chờ từng ngày bài hồi ký mà anh đã hứa trong những tháng cuối năm 2003. Bài viết được chau chuốt bằng chính giọng văn mộc mạc, bình dân với nhiều thực tế trong nghề câu kéo và đặc biệt là mang chúng tôi trở lại với quãng thời gian lịch sử của cuộc đấu tranh vệ quốc ở miền Bắc 1954-1975, khỏang thời gian mà bản thân nhiều người trong BBT chúng tôi lúc ấy còn chưa ra đời. Xin cám ơn anh - <b>BBT nhóm 4so9</b>. </font></p><p align="center"><img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/lang-bat.jpg" width="800" height="600"></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">T</font></b>ôi sinh ra ở một làng nhỏ nằm giữa hai dòng sông: <i><b>Sông Nhuệ </b></i>và <i><b>Sông Đáy</b></i>. Không biết từ đời nào người thiên hạ đã gọi cái làng nhỏ của tôi là <i><b>làng Bặt</b></i>. Nghĩa của từ Bặt là gì tôi chẳng rõ, mà cũng chẳng hiểu nguyên do từ đâu mà làng tôi lại có tên là vậy. Chỉ biết rằng gọi thế mãi rồi cũng quen. Làng tôi có <i><b>nghề tổ gia truyền </b></i>là làm bún. Cái nghề tổ ấy đã phát tán dân làng đi tứ xứ khắp miền: Hà Nội, Hải phòng, Nha Trang và nghe nói ở thành phố Hồ Chí Minh <i><b>dân làm bún ở quận Phú Nhuận </b></i>đều là dân làng Bặt cả (xin đọc thêm phóng sự <font color="#000080"><b><a target="_blank" href="http://www.4so9.com/cauca/ArticleView.php?article_id=113">Quan Sơn Giang Nội mấy ai </a></b></font><img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/nong-dan-vn.jpg" width="320" height="236" align="right" hspace="3" vspace="3"><font color="#000080"><b><a target="_blank" href="http://www.4so9.com/cauca/ArticleView.php?article_id=113">say</a> </b></font>của tác giả Trần Dũng Tiến). Dân làng tôi tự hào về truyền thống của làng lắm. Xưa kia chỉ có vài chục nóc nhà vậy mà có đến mấy người thành đạt vang danh khắp thiên hạ. Đó là danh nhân tiến sỹ Nguyễn Thượng Hiền mà tên tuổi còn ghi trên bia đá trong <i><b>Quốc tử giám</b></i>, hay Quan Thượng Thư Bộ Lại Bùi Bằng Đoàn thời Bảo Đại mà sau này ông là chủ tịch quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà.</font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">N</font></b>hững năm 60-70, đời sống kinh tế rất khó khăn, người dân làng tôi làm đủ nghề để kiếm sống. Cha mẹ tôi cũng lăn lộn, vất vả mà cũng chẳng đủ ăn.Tôi vẫn còn nhớ mãi cảm giác lo sợ khi <i><b>thò tay vào chum đụng thóc </b></i>của nhà khoắng mãi mà tay không chạm phải vật gì trong lúc ngoài sân vẫn còn phơi rơm mới. Mấy anh em tôi biết cái đói đang chờ, cái thiếu đang tới nên tìm cách giúp cha mẹ bằng trí tuệ và sức lực của mình. Nhưng làm gì, làm thế nào thì anh em tôi <i><b>cũng bí lắm</b></i>, suy nghĩ mãi anh em tôi quyết định chọn “<i>nghề</i>” : Mò Cua bắt Cá để giúp cha mẹ và cũng là để tự cứu mình. Và thế là mọi thứ bắt đầu từ đây.</font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><font color="#0000FF" size="4"><b>I. Vào nghề kiếm cá: Đánh rọ cá Rô đồng</b></font></font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><font color="#008000" size="5"><b>G</b></font>ia đình tôi có ba anh em trai và ba chị em gái, trong đóchỉ có tôi và ông anh kề trên là ham thích kiếm cá. Thời đó cá ở ngoài đồng nhiều vô kể, nhưng không phải vì thế mà ai cũng bắt được. Trong làng tôi nổi lên những “<i>danh thủ</i>” kỳ cựu như: <i><b>Thảo Giót </b></i>chuyên bắt cá Lóc đẻ; <i><b>Lực Ba Phỉ</b></i> chuyên bắt cá Ngủ; <i><b>Bình Tài Đức</b></i>, <i><b>Phương Phú</b></i>, <i><b>Dũng Chắt </b></i>chuyên đánh rọ Rô đồng. Anh em tôi bắt đầu vào nghề bằng cách xem xét, dò hỏi và thậm chí còn rình xem họ làm thế nào để còn bắt chước.</font></p><p align="center"><img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/ra-dong.jpg" width="800" height="600"></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">Ở</font></b> miền Bắc, khoảng <i><b>tháng ba âm lịch</b></i>, khi tiết trời còn đang xuân, hoa xoan đang nở rộ báo hiệu những trận mưa rào đầu mùa sắp tới. Thời kỳ này các loại cá Rô, Trê, Chuối (Lóc) và cả Lươn cùng Trạch mang đầy bụng trứng chỉ chờ có mưa là thi nhau <i><b>tìm nguồn nước chảy </b></i>để sinh sản. Những người già có kinh nghiệm cứ nghe tiếng sấm rền và <i><b>nhìn bong bóng nước </b></i>khi trời bắt đầu mưa là biết lượng mưa đến đâu. Những trận mưa lớn là cơ hội cho lũ trẻ <img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/ca-ro.jpg" width="240" height="120" align="left" hspace="3" vspace="3">chúng tôi đi bắt cá. Nào <i>Nơm</i>, nào <i>Đó </i>chúng tôi mang ra cánh đồng, tìm thấy nguồn nước chảy là mai phục bắt tất cả các loại cá đi qua. Nhiều nhất là Trạch và Lươn. Có chỗ cứ úp Nơm xuống chỗ có nước chảy cũng tóm được vài con <i><b>Rô cụ</b></i>. Cá Rô là loài <i><b>leo trèo </b></i>rất giỏi, chúng có thể leo vượt qua bất kỳ địa hình nào và cũng chính vì thế mà có khi chúng leo từ các ao hồ vào tận sân nhà bạn. Ở các địa hình phức tạp, chúng thường dùng hai mang ở hai bên để <i>lạch </i>và cá Rô chỉ chịu dừng lại tại các bờ đất sét trơn nhẵn có bờ thẳng đứng gần 90<sup>o</sup>. Dựa vào đặc tính này, chúng tôi thường làm các hố nhỏ được <i><b>bôi trơn </b></i>bằng cách dùng tay miết bùn sét gần chỗ có nước chảy để cá Rô sa vào thì không lên được. Cách bắt cá này có nơi gọi là <i><b>đắp Nhậy </b></i>(nhậy bén), có nơi gọi là <i><b>đắp Khăm </b></i>(chơi khăm cá !). Thường thì cứ một con cá Rô cái bao giờ cũng <i><b>có đến gần chục con Rô đực đi cùng</b></i>. Rô cái có thân mình to bản hơn Rô đực. Còn Rô đực thì thân tròn lẳn, mình dài và thon. Nói chung loại nào nấu ngót hay chiên giòn đều tuyệt cả ! Nhưng Rô cái có thêm 2 lườn trứng vàng ươm nom hấp dẫn hơn.</font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">V</font></b>ào khoảng <i><b>tháng 4 tháng 5 âm lịch</b></i>, nước trong các ruộng ở ngoài các cánh đồng rút dần. Cá Rô cùng các <b><font size="5" color="#008000"><img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/ruong-lua.jpg" width="320" height="219" align="right" hspace="3" vspace="3"></font></b>loài cá khác cũng theo nước tụt xuống các ruộng sâu. Thời tiết mùa này ở ngoài Bắc bắt đầu nóng. Trên các thửa ruộng cao ta có thể tìm các <i><b>vũng nước nhỏ </b></i>mà ở đó lấy tay vốc được hàng vốc <i><b>cá Rô con</b></i>. Chúng to bằng hạt bưởi. Đây là loại cá mà bây giờ các cửa hàng chiên giòn gọi là đặc sản chứ hồi đó tụi tôi chỉ vốc về <i><b>bồi dưỡng </b></i>cho … vịt đẻ ! Có thể nói cứ sau mùa sinh sản thì cá Rô có mặt ở khắp mọi nơi và <i><b>nhiều vô kể</b></i>.</font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">S</font></b>au <i><b>vụ gặt chiêm</b></i>, người nông dân bắt đầu cho nước vào đồng để chuẩn bị làm mùa. Có nước mới cùng với nguồn thức ăn dồi dào nên cá Rô lớn nhanh như thổi. Đến cuối tháng 6 đầu tháng 7, khi lúa vụ mùa đã bén chân xanh mướt cả cánh đồng thì đàn Rô ron hạt bưởi ngày nào đã là các chú Rô t<img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/hom.jpg" width="320" height="260" align="left" hspace="3" vspace="3">rưởng thành. Và đấy là mùa đánh Rọ cá Rô. Việc xác định các nơi có nhiều cá Rô rất dễ dàng. Chúng tôi chỉ cần đi trên các bở ruộng, nhìn nước, nếu nước trong ruộng có màu lờ lờ kiều nước lòng Trai là chắc chắn ruộng đó nhiều cá Rô. Còn nếu ruộng nước sâu thì nước trong là được. Đánh Rọ cá Rô không nên đăt rọ ở nơi nước đục, vì ở nơi này cá Rô khó phát hiện ra mồi. Nơi đặt rọ lý tưởng nhất là nơi có nguồn nước chảy, nhưng cần lưu ý rằng nên đặt rọ cách ngọn nước chảy từ 1 mét đến 2,5 mét là thích hợp nhất, vì nếu để rọ chính vào giữa nguồn nước thì nước chảy sẽ làm mồi tung ra khỏi vị trí và như thế ta chỉ nuôi cá mà không bắt được chúng.</font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">Đ</font></b>ầu tiên là việc <i><b>đan rọ </b></i>bẫy cá Rô. Việc đan một cái rọ không khó, song để đan được một cái rọ thật đẹp, thật sáng hợp với <i><b>bản chất nghệ sĩ và tinh nghịch </b></i>của cá Rô thì không phải dễ. Rọ cá Rô có hai phần chính: <i><b>Thân và Hom rọ</b></i>. Thân rọ được đan bằng hai loại nan: Nan chính gọi là <i>nan rọ</i>; nan vòng thường được gọi là <i>nan vanh</i>. Rọ được đan theo kiểu <i><b>đan nong ba </b></i>tức là dùng ba nan vanh để kết nan chính. Dùng ba nan vanh kết khoảng 30 nan chính sao cho nan chính cách nhau đều mà khi ta đưa bàn tay nghiêng qua khe thì đầu các ngón tay không qua được. </font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">C</font></b>ách làm Hom rọ rất đơn giản. Ta lấy nan cái tạo thành vòng tròn , sau đó lấy nan hom để phần nhọn lên trên. Cách<img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/anh-cu-dan-gio.jpg" width="480" height="360" align="right" hspace="3" vspace="3"> đan nan vanh cho Hom theo kiểu nong đôi. Các vòng nan vanh thu ngay từ vòng đầu tiên sao cho <i><b>tạo được lỗ hom </b></i>có đường kính khoảng 1cm là được. Tra Hom vào Rọ ta được một rọ cá Rô hoàn chỉnh. Việc cuối cùng là tạo cửa cho rọ : ta chỉ cần bẻ gãy và bỏ đi phần chân hai nan chính sát với vòng vanh là được. </font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">S</font></b>au khi đã đan được rọ rồi nhưng anh em tôi không biết đặt rọ thế nào để bắt cá ! Vậy là tôi đành lén <i><b>theo dõi </b></i>xem các <i>cao thủ </i>trong làng đặt rọ ở đâu, xác định chính xác vị trí rồi chờ đến khi trời tối mò ra đồng để xem. Men theo bờ lúa tôi tìm thấy rọ của họ, tôi sờ khắp xung quanh rọ và xác định: Mồi đánh rọ bằng <i><b>thóc khô chắc quả</b></i>. Thóc được bỏ vào một hố khoét rộng bằng cái bát ăn cơm trên mặt ruộng rồi cắm rọ lên trên, với điều kiện là&nbsp; thóc phải được <i><b>bỏ gọn vào trong không vương vãi </b></i>ra ngoài. Phía cửa của rọ được cắm hẾch lên và tạo một đường đủ để cá Rô vào được bên trong ăn thóc. Tôi cứ nghĩ mông lung rằng sao họ lại đặt rọ như vậy mà bắt được cá nhỉ vì <i><b>mồi thì nằm ngoài hom rọ </b></i>cơ mà ? Sau này tôi mới hiểu rằng cá Rô là loài cần thở trên mặt nước, chúng cứ ăn được một lúc là vội bơi lên măt nước <i><b>hit thở khí trời </b></i>nên khi chúng phát hiện ra lúa chúng lách vào gầm rọ ăn và vội bơi thẳng lên qua hom rọ rồi <i><b>tự nhốt mình </b></i>ở đó. Cũng chính vì thế nếu ta đặt rọ ngập hết dưới nước cá không thở được thì hôm sau ta chỉ <i><b>bắt được toàn cá chết</b></i>.</font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">S</font></b>au đó, anh em tôi bắt đầu thử nghiệm. <img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/an99129.thm.jpg" width="128" height="84" align="right" hspace="3" vspace="3">Số rọ đầu tay là 5 cái. Sợ <b><font size="5" color="#008000"><img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/ro-ro-hoan-chinh.jpg" width="320" height="419" align="left" hspace="3" vspace="3"></font></b>người ta biết, anh em tôi chờ cho trời tối mới đem ra đặt. Sau 24 giờ chúng tôi rất hồi hộp thăm rọ để bắt cá thì ôi thôi trong các rọ chỉ được có vài con cá còn toàn Cua ! Bọn Cua vào thì cá Rô bị chết và <i><b>cua đã móc tất cả mắt cá để ăn</b></i>. Sau khi tìm hiểu tôi mới biết sai lầm lớn nhất của anh em tôi khi đan những chiếc rọ đầu tiên là đã <i><b>làm nan bằng tre tươi</b></i>. Tre tươi xuống nước có <i>mùi thối nan</i>do đó cua thì thích mà cá thì ngại. Nan rọ phải làm bằng <i><b>tre khô bánh tẻ </b></i>thì mới tốt.</font></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">S</font></b>au khi rút kinh nghiệm, kết quả lần sau thật tuyệt vời: Với 7 cái rọ chúng tôi đã có gần 5kg Rô đồng, con nào con ấy <i><b>đen trũi</b></i>, đầu trầy đỏ và bật hết da do đâm vào nan nhiều lần để tìm lối ra. Từ thắng lợi này, anh em tôi đã phát triển số rọ của mình lên trên ba chục cái và hàng ngày chúng tôi khiêng về gần <i><b>hai chục cân cá </b></i>để đi chợ bán. Từ đó về sau, anh em tôi tích luỹ được rất nhiều kinh nghiệm và được xếp vào loại top-ten trong giới đánh rọ Rô. Có một kỷ niệm không bao giờ tôi quên được đó là <i><b>mùa lụt năm 1971</b></i>, cánh đồng làng tôi trắng nước. Chỗ nào nước cũng sâu nên rọ đan cái nào cũng dài gần một mét (5 đai). Chúng tôi đi đánh rọ mà lúc nào cũng <i><b>lội ngập quá bụng</b></i>. Tôi đặt một cái rọ gần bờ chuôm (<u>chuôm</u>: cái ao nhỏ nhưng ở giữa cánh đồng). Hôm sau đến thăm thì thấy bọt trắng xoá cả vùng xung quanh rọ. Tôi nhấc rọ lên. Các bạn có tưởng tượng không ? Có thể nói <i><b>nước đến đâu thì cá đầy đến đó</b></i>. Tôi ước đến chục kg. Vui sướng quá tôi thu cá và đặt lại chính chỗ cũ nhưng hôm sau thì thóc cũng hết mà cá thì không có con nào. Tôi đem băn khoăn của mình nói với cha tôi. Cha tôi cười và nói rằng có thể <i><b>cá nó biết </b></i>đấy. Hôm qua con được nhiều nhưng đó là Rô nhỡ, có thể hôm nay cá Rô cụ nó vào, nó <i><b>dài hơi hơn </b></i>nên đủ sức lấy thóc ra ngoài mới thở. Cha tôi bảo nên treo rọ lên không cắm xuống bùn nữa để chúng vào ăn không thấy chạm nan rọ sẽ bình tĩnh ăn đến lúc hết hơi là lên thẳng.</font></p><p align="center"><img border="0" src="files/ban-doc/VietHoa/huucu/nhat-ky-40/ok/vo-de.jpg" width="640" height="214"></p><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">T</font></b>ôi làm như cha tôi nói, treo rọ cách mặt đất gần 10cm, quả nhiên hôm sau tôi bắt được gần 40 <i>cụ Rô</i>. Phải nói là chúng to đến nỗi lần đó tôi mới được thấy và cho đến hôm nay <i><b>vẫn chưa gặp lại </b></i>! Đánh rọ Rô nhiều kỹ thuật tưởng chừng đơn giản nhưng không biết thì năng xuất cũng giảm đáng kể ví như: </font></p><blockquote> <p align="justify"><i><font face="Verdana" color="#0000FF">Cửa rọ nên để theo hai hướng: Đông nếu thăm rọ vào buổi chiều; Tây nếu thăm rọ vào buổi sáng. Để như vậy thì khi sáng hay chiều ta chưa thăm rọ, nước tĩnh, ánh sáng <b>chiếu thẳng vào cửa rọ</b>, cá dễ nhận thấy mồi. Một kinh nghiệm khác là khi ta làm lầu để bỏ thóc vào đó ta nên chờ nước chỗ đó <b>trong lại </b>hãy bỏ thóc vào vì nếu như ta bỏ thóc trước khi nước trong thì bùn trong nước lắng sẽ phủ lên trên mồi làm cá khó thấy thóc. Không nên nhấc rọ lên xem cá rồi lại cắm xuống vì nếu làm như vậy dù là cá có đầy trong rọ đi nữa thì chỉ trong chốc lát bạn quay lại nhấc lên sẽ thấy không còn một con nào. Thế mới biết cá Rô tinh ranh đến mức khó tưởng !</font></i></p></blockquote><p align="justify"><font face="Verdana"><b><font size="5" color="#008000">N</font></b>gày ấy kiếm được cá dễ lắm nên <i><b>bán cá thì lại khó </b></i>vô cùng. Cá rẻ như bèo, cá ăn thay gạo - đó là sự thật. Bán cá Rô là một nghệ thuật. Hàng ngày cứ sáng sáng tôi xếp hai chậu cá quẩy ra chợ bán. Người đi chợ mua cá đều chọn những con to để bắt. Tôi thường <i><b>bán theo chục </b></i>và đến gần cuối buổi là trong chậu của tôi còn toàn con bé nên lại phải hạ giá. Rút kinh nghiệm,tôi đổ nước vào chậu sắp sắp bằng mặt cá, thế là con cá Rô to liền chui luồn xuống dưới, cá nhỏ ở trên, người mua muốn bắt cá to thì phải dùng tay bới lên, bị chúng <i><b>thách vào tay đau tới tận nách </b></i>liền bắt đại đi cho đủ. Với chiến thuật này tôi cũng đỡ hơn về cuối buổi chợ.Nhiều năm đã qua đi, nay về làng thì chẳng có ai đánh rọ cá Rô nữa bởi ngoài đồng đâu có còn cá. Tôi chạnh lòng ao ước : Bao giờ môi trường trở lại như ngày xưa ?</font></p><p align="center"><u><b><font face="Verdana" color="#0000FF"><a href="http://www.4so9.com/cauca/ArticleView.php?article_id=155">(Bấm vào đây để xem tiếp ngay <font color="#FF0000">phần II</font>)</a></font></b></u></p></body></html>
     
  2. lienht1

    lienht1 Thành viên mới

    bạn kể hay lắm, tôi hình dung ra được vì những hình ảnh sống động trong câu văn. chọn like nhá!
     

Chia sẻ trang này